�Be?erbaz?n M�rifeti� nden sonra ikinci roman?n?z �Servi Nine Ve �� G�zeller� Kas?m ay?nda yay?mland?. �Hayat anlardan ibaret derler ama yan?l?rlar, hayat asl?nda sonlardan ibarettir� mottosu ya da aforizmas?yla ba?l?yor roman?n?z. Yine bizleri ?a??rt?yorsunuz. Hayat anlardan ibaret diye bilinir ama siz neden sonlardan ibarettir diyorsunuz? Ger�ekten �yle mi?
Hik�ye anlat?c?l???nda vurucu bir ba?lang?� ve vurucu bir sonun en �nemli unsurlar oldu?undan bahsedilir hep. ?ster �yk�, ister roman olsun her t�rl� hik�ye formunda okuyucuyu etkileyecek g��l� bir son ihtiyac? has?l olur anlatan i�in. Genelde de yap?s? gere?i hik�ye bir b�t�n� de?il de bir kesiti ele al?r. Ger�ek hayatsa elbetti ki bu kesitlerden y�zlercesini bar?nd?r?r i�inde, mutlu mutsuz, k���k b�y�k y�zlerce son ya?ar?z �m�r boyu ve hayat?m?z bu sonlarla ?ekillenir; mezun olmak, ba?ka bir ?ehre g��mek, bir sevdi?imizi kaybetmek, �??k olmak, evlenmek, bo?anmak; irili ufakl?, mutlu mutsuz y�zlerce son... ama d�n�p bakt???m?zda hi�birinin kat�i bir son olmad???n? g�r�r�z. Bizim son dedi?imize hayat de?i?im der ve akmaya devam eder. Bu y�zden �Hayat anlardan ibaret derler ama yan?l?rlar, hayat asl?nda sonlardan ibarettir� derken, bir hik�ye anlat?c?s? olarak ben de ger�ek hayat?n b�y�s�n� hi�bir zaman tam olarak yans?tamayaca??m?n kabul� ve itiraf?yla ba?lam?? oldum hik�yemi anlatmaya. ?kinci roman?n?z?n kahramanlar? Suna, Servi Nine, Yeter, Zemzem, Bedriye... Romana kad?n odakl? bir �al??ma diyebilir miyiz? Hik�yeye ba?lad???mda niyetim bu y�nde de?ildi asl?nda. Varl???, yoklu?u me�hul bir yat?r hik�yesi anlatmak vard? akl?mda ama hik�ye, do?al?nda kad?na ?iddet temas?na evrildi biraz. Bu memlekette baz? dertler o kadar ili?imize kemi?imize i?liyor ki komedi bile yazmaya karar verseniz o dertlerden y�kselen sesler ba?ka her ?eyi bast?r?yor ve hik�yenin orta yerine yerle?iyor. Ya?ar Kemal�e �Neden hep yoksulluk yaz?yorsun?� dediklerinde �Bir �lkede yoksulluk varsa onu yazmayan yazar, yazar de?il insan bile olamaz. �nce insan olmak laz?m. Yoksulluk b�t�n insanl???n utanc?d?r.� diye cevaplam?? ya hani. Ben Ya?ar Kemal�in bu cevab?n? �nceleri ahlaki bir duru? olarak d�?�nm�?t�m ama de?ilmi?. Yazmaya ba?lad?k�a anlad?m ki bu bir zaruriyetmi?, zaten istesek de ba?ka t�rl�s�n� yapamazm???z. ?lham dedi?imiz ?ey nas?l bir meretse, yan?ba??m?zda bu kadar dert tasa, haks?zl?k, hukuksuzluk varken, bunlara g�z�n�, kula??n? kapat?p ba?ka bir ?ey anlatmaya m�saade vermiyormu? me?er. Yine di?er usta yazar Ahmet Hamdi Tanp?nar demi? ya; �T�rkiye evlatlar?na kendisinden ba?ka bir ?eyle me?gul olmak imk�n?n? vermiyor.� �ok do?ru ve bu s�z� belki de yazarlar i�in ?�yle evirebiliriz; �T�rkiye, yazarlar?na kendi sorunlar?ndan ba?ka bir konuyla me?gul olmak imk�n?n? vermiyor.�
�Servi Nine ve �� G�zeller�i okurken bu topraklar?n geleneksel anlat?lar?n?n tad?n? ald?m. Toprak kokan, Anadolu kokan bir roman. Neler s�ylersiniz Anadolu�daki anlat?lar ve bunlar?n sizdeki etkileri �zerine?
Anadolu, meddahlar?n, dengbejlerin, �??klar?n co?rafyas? dolay?s?yla hik�ye anlatmaya soyundu?unuz anda onlara �yk�nmemek, onlar? taklit etmemek pek m�mk�n olmuyor. Bir de Anadolu�da her k�?e ba??nda bir hik�ye var. Her sar? tabelada, her �ren yerinde anlat?lm?? ARL?N �?�EK�? Muaz ERG� S�YLE?? 14 GEL???M ERZURUM veya anlat?lmay? bekleyen y�zlerce hik�ye gizli. Bu kitap �zelinde bir �rnek vereyim size; ?ki y?l �nce Mersin�e gitti?imde �ok yak?n bir arkada??m?n ailesi beni ?ehrin biraz d???nda bir yere yeme?e g�t�rd� ve arkada??m?n annesi, M�fteza Teyze, yolda giderken araban?n cam?ndan bir yeri g�sterdi, i?aret etti?i yeri tam g�remedim bile ama ��� G�zeller� diye bir efsaneden bahsetti. Ben o s?rada bu roman? yazmaya yeni ba?lam??t?m ve hen�z bu t�rden bir hik�ye yazaca??m? bilmiyordum ama ��� G�zeller� ismi bende bir kap? aralad?, �ok ho?uma gitti. Kitaptaki hik�ye o efsaneyi anlatm?yor ama M�fteza Teyze o ismi s�yledi?inde bilmeden bu romana y�n vermi? oldu ve ��� G�zeller� ismen de olsa kendini bu hik�yeye dahil etti. Demek istedi?im nas?l ki ?stanbul i�in ta?? topra?? alt?n derler, Anadolu�nun da ta?? topra?? hik�ye. Bu roman toprak kokuyorsa biraz bu sebeptendir.
Roman? bir parktaki bir yat?r �zerinden kurguluyorsunuz. Ama b�yle bir yat?r?n olmad??? oran?n sarho?lardan temizlenmesi i�in bu hik�yenin uyduruldu?u ger�e?i s�z konusu. Bu yat?r daha sonra in?aat�?lar?n elinde betona d�n�?ecek park? kurtarmak i�in de i?e yar?yor. Masaller, menk?beler, din� hik�yeler, mitler insanlar? ger�eklerden daha �ok birbirine ba?layabiliyor. Ayr?ca bu park e?inden ayr?lm??, hayat? iyi gitmeyen Suna�ya yeni bir d�nyan?n kap?s?n? a�?yor. Dina ile tan??mas?, park? bina olmaktan kurtarmas?, Ararat�la birlikteli?i� Neler s�ylersiniz?
Bu yat?r �var� diyen i�in var �yok� diyen i�in yok ve tabii biraz simgesel. Servi Nine bir anlamda kad?n dayan??mas?n?n sembol�, var? da yo?u da bize ba?l?. ?man da biraz b�yledir ya hani. ?yi bir insan olmak istiyorsan?z ve niyetiniz bu y�ndeyse iman edece?iniz dinin �ok bir �nemi kalm?yor. Suna da kendini yeniden bulma yolculu?unda iman etmeye de?er bir g�zellik buluyor hayat?nda ve onu hayatta tutabilmek i�in verdi?i m�cadelede Ararat ve Dina gibi �m�rl�k yol arkada?lar? kazan?yor.
Y�resel ve eskiden �ok kullan?lan ama ?u aralar kullan?lmayan s�zc�klere, deyimlere �ok yer veriyorsunuz. M�dana, gadas?n? ald???m, �t�lm�? kelle, c?nc?kc?, yumu?� Bunun nedeni hakk?nda neler s�ylesiniz?
Ben Sivasl? bir ailenin �ocu?uyum her ne kadar babam da annem de iki ya??nda ?stanbul�a g��m�? olsa da anneannem de babaannem de k�yl� kad?nlar?yd? dolay?s?yla ?ehirde do?mu? da olsam saf Anadolu k�lt�r� i�inde b�y�d�m diyebilirim. Mesela romandaki Kayserili �i�ek Teyze, anneannemden ve yer yer babaannemden esinlenerek harmanlad???m bir karakter. �i�ek Teyze, �Gadalar?n? alay?m� yani �Senin g�nahlar?n benim olsun� derken asl?nda konu?an ya anneannem ya da babaannem oluyordu benim zihnimde. Bir de ben s�zc�kler konusunda s�nger gibiyim biraz yeni tan??t???m birinden duydu?um herhangi bir s�z, yerel bir kullan?m hemen yap???r zihnime, sevmekle alakal? san?r?m. ��nk� bu bir dil renklili?i ve biz bu konuda �lke olarak �ok ?ansl?y?z, herkesin ayn? aksanda, ayn? leh�eyle, ayn? kelimelerle konu?tu?u bir T�rkiye bana distopya gibi geliyor, �rk�t�c��
Roman?n ba? kahraman? Suna annesi �l�nce babas? taraf?ndan el bebek g�l bebek ?efkat ve merhametle b�y�t�l�yor. �ok titiz bir yeti?tirilme ser�veni var. Ayr?ca halas? K?ymet Ona anne yoklu?u hissettirmiyor. Suna F?rat�la evlendikten sonra hayat?n sevgisiz, ?efkatsiz, hoyrat y�z�yle tan???yor. Babas?ndan ne g�rd�yse onlar?n tam tersini F?rat�ta g�r�yor. Asl?nda bu evlilikler toplumda �ok�a rastlanan bir durum. Ger�i soraca??m bu sorular?n yan?tlar?n? sosoyologlar bulmal? ama kitab?n?zda bu hususu iyi anlatt???n?z i�in sormadan ge�emeyece?im. Neden mutsuz evlilikler �ok fazla? Neden anla?am?yor �iftler?
Dedi?iniz gibi sosyologlar?n alan?na girmek istemem ama benim romanda anlatmak istedi?im mutsuz �ocukluklar?n nesilden nesile sirayet etmesi �zerineydi. F?rat sevgisiz b�y�m�? bir �ocuk, Suna ise dedi?iniz gibi sevgiyle. Normal ?artlarda Suna�n?n sevgisiyle F?rat�? iyile?tirmesi beklenir ama sevgisizlik o kadar derin bir bo?luk yarat?yor ki sevgi ile yan yana geldi?inde Onu bile yutuyor sanki. O y�zden, san?r?m mutlu bir evlilik ancak mutlu �ocukluklar?n �zerine in?aa edilebiliyor. �� G�zeller t�rk�s�nden tutun Bir Ay Do?ar t�rk�s�ne kadar bir �ok g�zel t�rk� romanda yer bulmu?. T�rk� deyince neler geliyor akl?n?za? Bir y�renin t�rk�lerine bakmak, oran?n yerel k�lt�r�n�, kendine has de?erlerini, co?rafyas?n?, sorunlar?n?, k?l?k k?yafetini ve daha bir �ok ?eyi anlamak a�?s?ndan m�thi? bir k?lavuz olabiliyor. Bazen b�t�n bu bilgileri hap gibi bir t�rk� ile �?renebiliyorsunuz. �??klar ve ?airler bazen sayfalarca roman?n anlatamad???n? bir dizede aktarabiliyorlar. Beh�et Kemal�in �??k Veysel i�in dedi?i akl?ma geliyor (rivayet olarak bildi?im) �D�nyay? bu k�r kadar g�ren var m?d?r?�
Arlin Han?m genel bir soru olacak ama kitab?n?z? okurken din� terimlere ve rit�ellere de rastlad?m ve bunlar? �ok ba?ar?l? bir ?ekilde kullan?yorsunuz. Dinler tarihine ilginiz var m?? Okur musunuz?
Benim �ocukluktan beri �zel bir merak?m var, elimden geldi?ince de semavi dinlerin bilinen kitaplar?n? okumaya �al??t?m. Mesela Hristiyan bir ailede b�y�meme ve iman? kuvvetli birisi olmama ra?men Ayete�l K�rsi�yi ezbere bilirim. Bunca insan?n deva buldu?u bir metni merak etmemek, s?rr?n? �?renmek i�in �aba harcamamak m�mk�n de?il. San?r?m kutsal kitaplar?n, hik�ye anlat?c?l???n?n en ba?ar?l? �rnekleri oldu?u konusunda herkes hemfikir olur. Bug�n, yeni eski t�m yazarlar bir araya gelsek milyonlarca insan? k?talar aras? yay?larak etraf?nda toplayabilecek bir hikaye yazmam?z m�mk�n olmasa gerek.
Son olarak neler s�ylersiniz?
Bu vesileyle, dinler tarihini muazzam zeki bir kurguyla anlatt???na inand???m, beni �ok etkileyen bir kitap �nereyim. Necip Mahfuz�un Cebelavi Soka??�n?n �ocuklar? beni en �ok etkileyen kitaplardan biridir. Ve �zenle haz?rlad???n?z, beni d�?�nmeye te?vik eden derin sorular?n?z i�in �ok te?ekk�r ederim. Biz te?ekk�r ederiz.