Bizim kltrmzde a?abeylik bir nevi messesele?mi?tir. Genli?in yeti?mesinde aile kurumu kadar belki ondan da fazla ?retmenlerimizin, hocalar?m?z?n ve de a?abeylerimizin etkisi byktr. ?retmenlerimiz, hocalar?m?z e?iticidir, ?reticidir. Onlarla genler ders yaparken veya ders sonras? akademik bir izgide faydalan?rlar. Ama a?abey dedi?imiz kimseler dert orta??d?r. Gnlk hayatta hemen her alanda niversitede, camide, derneklerde birlikte olabilirler.
?yi niyetli, iyi yeti?mi? a?abeyler kendilerinden daha gen olan dostlar?na destek olurlar. Onlar?n sorunlar?n? zmede yard?mc? olurlar. Genler, ?retmenlerine, hocalar?na o?u zaman anne babalar?na aamad?klar? zel durumlar? dostlu?una gvendi?i a?abeylerine aabilirler. Onlar? s?r orta?? yapabilirler.
Byk ?ehirlerde zel veya sosyal olaylar kar??s?nda genler o?u zaman do?ru de?erlendirmeler yapamayabilirler. Byle gnlerde kendilerinden daha tecrbeli, bilgili, a?abeylerinden yard?m alabilirler.
Benim hayat?mda a?abey dedi?imiz bilgili, grgl, terbiyeli, lkc isimlerin yeri byktr.
27 May?s 1960 darbesi ncesi ve sonras? niversite olaylar? iinde darbeci olmayan benim gibi genler horland?, d??land?, hatta lin edilme tehlikesi ile kar?? kar??ya kald?lar.
Ne yapaca??m?z? bilemez halde iken milliyetiler derne?inde tan?d???m?z Nevzat Yal?nta?, Ahmet Kabakl?, Ergun Gze, ?smail Day?, Mehmet Emin Alpkan, Galip Erdem gibi a?abeylerimiz bizi korudular, himaye ettiler. Her biri o gnlerin zorlu, etin, tehlikelerle dolu ortam?nda cesaretle, hasbi olarak bizlerle beraber darbecilere kar?? mcadele ettiler. Genlerin dostu, ak?l hocalar? oldular.
Ben Fethi Gemuhluo?lu ismini ilk defa Prof. Dr. Nevzat Yal?nta? (o zaman asistand?) ve k?ymetli yazar Ergun Gzeden duymu?tum. Fethi A?abey ile ilgili an?lar?n? hayranl??a varan bir sayg? ve sevgi ile tazeliyorlard?. Fethi Gemuhluo?lunun genleri nas?l test etti?ini, gelecek grd? genlere nas?l yard?mc? oldu?unu e?itli rnekler vererek anlat?yorlard?. Anlatt?klar?ndan dersler ?kar?yorlar, bizleri de o derslere ortak ediyorlard?.
Nevzat Yal?nta? ilk tan??mas?n? gle syleye anlat?rken demi?ti ki: Ben 20li ya?larda tan?d?m Fethi A?abeyi, bana ilk suali Sen hi ??k oldun mu? oldu. O an? hi unutamam, utand?m, s?k?ld?m. Ne diyece?imi bilemedim. Yalan da syleyemedim. Me?er Fethi A?abey gelecek grd? her gence ayn? soruyu sorarm??. Sonradan anlad?m ki; Fethi A?abey bu sualle Kalbin yumu?ak m?, sevmesini biliyor musun? demek istiyor. 47. Dnem M.T.T.B Genel Ba?kan?, Erzurum Eski Milletvekili lerin f?tri zelliklerini anlamak iin arp?c? sorular sorarm??. Be?endi?i, sevdi?i genleri de sonuna kadar takip eder, onun haberi olmadan bile o gencin gelece?ini haz?rlamak iin evresini kullan?r zemin haz?rlarm??. Birok gencin niversitelerde asistan olmas?n? sa?lam??. Fakltesini bitiren genlere i? bulmu?, ok say?da ?renciye burs vermi?. Yurt ii, yurt d??? e?itimleri iin mrn bu genlere vakfetmi?.
??te Fethi A?abey, a?abeylerin de a?abeyi olmu? bilge, stn karakterli, ?efkatli, cmert, mtevazi ayn? zamanda sayg?n bir otoriteye sahip bir ki?ilikti. Severken dven, dverken seven; candanl???ndan, samimiyetinden iyi niyetinden ?phe edilmeyen bir a?abeydi.
Benim Fethi A?abey ile tan??mam da 27 May?s darbesinin ya?att??? korkulu, bask?c? zorba ynetimin dneminde oldu. Darbeciler on y?l ba?bakanl?k yapm?? Adnan Menderes ve iki k?ymetli bakan? Fatin R?t Zorlu ile Hasan Polatkan? idam etmi?lerdi.
niversiteleri ve genli?ini ac?mas?zca kullan?yorlard?. ?renci dernekleri darbecilerin emrinde mitingler yap?yor, ate? topu gibi de?di?i yeri yak?yorlard?. ??te byle bir ortamda milliyeti, mukaddesat? genler olarak mcadele etmeye karar verdik. nce mensubu oldu?umuz ?stanbul niversitesi Hukuk Fakltesi ?renci Cemiyetini almak istedik. Zorlu bir mcadeleye giri?tik.
Biz milliyeti, lkc k?sacas? darbeci olmayan niversite ?rencilerini organize etmeye al???yorduk. Grubumuzun ad? Hr hukuklular idi. Kar??m?zda, d??ar?dan CHP te?kilat?ndan yneticilerin ve milletvekillerinin destekledi?i, faklte iinde ise Prof. Tar?k Zafer Tunaya ve Prof. ?smet Giritli gibi devrimci hocalar?m?z?n da destekledi?i Devrimci Hukukular ve a?da? Hukukular grubu vard?. Onlar bizi gerici, kuyruk (Demokrat Partiyi destekleyen), d?k diye a?a??lamaya al???yorlard?. Bizi destekleyen kimsemiz yoktu. Ki?isel gayretlerle zorlu bir mcadele haftalarca, aylarca srd.
Sonunda kongre ?stanbulun Spor Sergi Saray?nda yap?ld?. Kongreye CHPliler ve darbeciler arabalarla grup grup ?renci ta??d?lar. Bizim byle bir imkn?m?z yoktu. Onlardan ok daha byk bir o?unlukla kongreye kat?laca??m?z? hayal bile etmemi?lerdi. Kar?? grup kongre ba?kanl???na Tar?k Zafer Tunayay? teklif ettiler, bizim de hocam?z oldu?u iin itiraz edememi?tik. Tunaya kongre ba?kan? seildi ama karar alma o?unlu?u bizim elimizdeydi. Disiplinli ve o?unlukta oldu?umuzu grnce ?a??rd?lar, h?r?nla?t?lar. Seimi kazanma gcmz vard?, darbeciler bu gcmz grnce m?z?k?l??a ba?lad?lar. Kavga grlt yaparak kongreyi da??tmak istediler. Dan???kl? dv? olan bu manzarada kongre ba?kan? kongreyi hukuka ayk?r? olarak erteledi.
O gnk karma?ada enteresan bir ?ey daha oldu. CHP milletvekillerinin, ?renci dernek ve cemiyetlerini ynlendirdi?i yayg?n bir rivayetti. Ben de bizim kongremiz s?ras?nda bu tr bir mdahale oldu?u ku?kusuyla salonun koridorlar?n? kolaan ettim. Bakt?m hakikaten kar??dan ftr ?apkal?, kravatl?, giyim ku?am? milletvekiline benzer drt ki?i geliyor. Hah! Tamam. Bunlar CHP milletvekilleri... diye d?ndm. nlerine ?kt?m ve ortadaki beye sert bir ?ekilde hitap ederek sordum: Siz kimsiniz? Ses ?karmad?lar. Tekrar ve daha sert ?ekilde, Siz vazifeli misiniz? Yani emniyetten misiniz? dedim. Hay?r! dediler. Bu sefer daha da yklendim Siz ne ar?yorsunuz burada? Utanm?yor musunuz ?renci dernekleriyle u?ra?maya? Buras? siyaset yeri mi? Siyaset yapacaksan?z gidin Mecliste yap?n! Adamlar hibir ?ey sylemediler, ben de b?rak?p kongreye dndm. Ertesi gn Marmara K?raathanesinde otururken bir arkada? yan?ma gelip Fethi A?abey seni a??r?yor. dedi. Ben Fethi Gemuhluo?lu Beyin ismini TEMMUZ 2021 3 biliyordum ama hi yz yze gelmemi?tim. Hakk?nda duyduklar?mdan tr ona kar?? bir muhabbet ve sayg? vard? iimde. Fethi Beye gitmek iin arkada??m?n pe?ine tak?ld?m. Gide gide Spor Sergi Saray?na vard?k. Odaya girdik ki ne greyim: Benim dn kongre salonunda kovdu?um bey mdr makam?nda oturuyor. Bu zat beni grnce yerinden kalkt?, sevgi ve heyecanla kollar?n? aarak: Gel yi?idim, aslan?m! Dn k?n?ndan ?km?? haner gibiydin. Gel seni aln?ndan peyim! dedi, beni kucaklad? ve aln?mdan pt. Ben iyice ?a??rd?m tabii. Me?er Fethi Bey Spor Sergi Saray?n?n mdrym?. Kongreyi izlemek iin gelen Emniyet Birinci ?ube Mdr Hilmi Bey ve yard?mc?lar?na Sergi Saray?n? gezdiriyormu?. Ben de o gn Halk Partisi milletvekili sanarak Fethi A?abey ve Hilmi Beyi azarlam???m. Fethi Bey beni oturttu, ay syledi, sohbet s?ras?nda yedi slalemi sayd?. Tanp?nar?n kitab?ndan okumu?, sorup soru?turmu? beni. Fethi A?abey stn karakterli, ok zeki, haf?zas? gl, kltrl, filozof ahlakl? bir entellekteldi. Heyecan?m? gizlemeye al??t?m; onu tan?d???ma ok mutlu olmu?tum.
Bylesi ho?, unutulmaz hat?ra olarak ya?ad???m bu tan???kl?ktan sonra Fethi A?abey ile daha s?k ve dostane beraberliklerimiz oldu, her birinden mutlu ve yeni ?eyler ?renmi? olarak ayr?l?rd?m.
Fethi Gemuhluo?lu ve onun gibi s?ra d??? rnek insanlar? sevmek, onlarla beraber olmak kolayd?r. Fakat bu stn yetenekli kimseleri do?ru ve tam manas?yla anlatmak kolay de?ildir. Bu tr yeteneklerin derununa inmek, onlar?n dnyas?n? bilmek kolay de?ildir. Fethi A?abeyi tan?mak ve tan?tmak iin onun ruh dnyas?na girmek, iman yaylas?nda dola?mak, tasavvuf zirvesinden alemi seyretmek laz?md?r.
Bizim gzmzle bak?ld???nda; Fethi Gemuhluo?lu, ho?grl, keskin ferasetli, irfan zenginli?i ile donatt??? zekas?n? do?ru kullanan ve zaman? ok iyi de?erlendiren inanm?? bir Mslmand?. Tasavvufi manada kullu?unu idrak etmi? bir mmindi. Fethi A?abey her zaman ve her yerde do?ruyu yanl??tan ay?ran cesur bir dost idi. Hikye edilir ki; kendisine itiraz? hi sevmeyen stat Necip Faz?l dini bir konuda hkm ihdas edince, itiraz Fethi Beyden gelir stat siz kfre kar?? koymaya memursunuz, hkm ihdas etmeye de?il. der.
1975 y?l?nda bir dost meclisinde Dostluk zerine yapt??? konu?man?n ieri?ini daha sonradan dostlar? kitapla?t?rm??lard?r. O konu?madaki mana zenginli?i e?itli tefsirlerle kaleme al?nm??t?r. Fethi A?abey mrn dostluk zerine kurmu? bir alperendi. Dost arayanlara bayraktarl?k yapm??t?r.
Onun sundu?u cmleler ve szler Fethi Gemuhluo?lunun kimli?i gibidir:
Ben ?imdiye kadar herkese evliya imi? gibi muamele etmekten hi zarar grmedim. Bir da? ba??nda, bir a?ala ba? ba?a kalsam o a?aca ??k olurdum. derken Yarat?lan? sev Yaradandan tr der gibi.
Fethi A?abey ile gr?en tan??anlar hayranl?klar?n? gizleyemezlerdi. Szlerinden sohbetlerinden ta?an engin kltr muhatab?n? etkilerdi. Sevenleri ve dostlar? ondan ?srarla hat?rat yazmas?n? isterlerdi. e?itli yaz?lar ve makaleler yazmas?na ra?men ne hikmetse hat?rat yazmad?. Bahanesini de gzel bir gerekeye ba?lar, ?aka yollu derdi ki Rabbim Peygamberine bile ikra, oku dedi, yaz demedi ki.
Ankarada milletvekili oldu?um y?llarda Fethi A?abey Milli E?itim Bakan? Cihat Bilgehan?n zel kalemini ynetiyor ve bakan dan??man? olarak grev yap?yordu. Bilgisi ve dirayeti ile milli e?itim politikalar?na etkili oluyor, kaliteli genli?in yeti?mesi iin al???yordu.
Benim Osmanl? Hanedan?n?n yurda dnmesi ile ilgili meclisteki al??mam? ok be?enmi? ve memnun olmu?tu. ?stanbulda son gr?memizde demi?ti ki: Rasim, sen yeniden milletvekili olmay? istemedin ama benim gnlmn ebedi milletvekilisin.
Fethi A?abey irfan?, zeks?, ho?grs ve tefekkr ile gerek bir gnl ve hizmet adam?yd?. Dostluk ve sevgi zerine kurulu mrn do?ruyu, gzeli, hakikati aray?p ara?t?rmaya, halka ve Hakka hizmete, zellikle genlere ve e?itime adayan; muhabbet, dirayet, mua?eret bilen, dervi? ahlakl?, Yunus bak??l?, hikmet ehli, s?ras?nda celalli ve cesur bir ki?ilikti. Bu vas?flar? ile dikkat eken, kendi kimlik ve ki?ili?i ile makam olu?turan, iz b?rakan bir sa?lam karakterdi
Makam? cennet, Ruhu ?ad olsun