CAM?AMIZDA ?Z BIRAKANLAR-4
AVUKAT MER FAZIL OLGUN
Sadrettin HA?ILO?LU
Sevgili okurlar, dergimizin bu say?s?nda bize ayr?lan sayfalarda camiam?zda iz b?rakan stad?m?z Avukat mer Faz?l Olgunu rahmetle anarak anlatmaya al??aca??m.
stad?m?z, 1894 y?l?nda Erzurumda A?a?? Habip Efendi Mahallesinde do?du. Babas? Erzurum nfus ktiplerinden Oltuluzade Mehmet Sait, annesi Yavuluo?ullar?ndan Erzurum Belediye Reisli?i de yapm?? olan Hamit beyin k?z? Suphiye han?md?r. Babas?n?n byk dedesi Vezirzade Hac? Sleyman Mnip bey Hicri 1219 (M.1804-1805)da Oltudan Erzuruma gelmi?tir.
Avukat mer Faz?l Olgun
Erzurum Nmune-i Terakki ?ptidai Mektebini ve Erzurum Mlkiye ?dadisini bitirdikten sonra 1329 (M.1913) y?l?nda ?stanbul Darlfununu Hukuk Fakltesinden mezun olmu?tur. Okudu?u tm okullardan Alilyl-l (?yilerin en iyisi) derecesi ile mezun olmu?tur. Mezuniyet sonras? Hkim ve Savc? olmak iin girdi?i yaz?l? ve szl s?navlarda ba?ar?l? olarak tatbikat s?n?f?na kabul edilmi? fakat k?sa sre sonra ?kan 1.Dnya Sava?? nedeniyle ilan edilen Genel Seferberlik kapsam?nda silahalt?na al?nm??t?r. Sevk edildi?i Mektebi Harbiyede ald??? 6 ayl?k e?itim sonunda zabit vekili (Aste?men) olarak Edirnede bulunan 4.Tmen 10.Alayda greve ba?lam??, k?sa bir sre sonra da birli?i ile anakkale Cephesinde grevlendirilmi?tir. anakkale Sava??nda kat?ld??? birok muharebeden sonra g?snden yaralanarak ?stanbula sevk edilmi?, tedavisi aydan fazla srm?t (.Olgun, 1963: 7-8). Sz konusu tedavisi devam ederken yatt??? hastanede bir de tifse yakalanm??t? (R.Olgun, 1963: 14).
Cevat Dursuno?lu (1963: 22)nun anlatt???na gre; mer Olgun, sa?l???na kavu?tu?u gn yetkili makama ba?vurarak yeniden grev ister. Yetkili makam?n kay?tlarda Yedek Te?men mer Efendinin knyesini ara?t?rmas? sonucunda Bu defterde knyesi yaz?l? subay anakkalede ?ehit d?m?tr cevab?n? alarak ?a??rm??, devam?nda yetkili Derhal seni ?imdi tekrar dirilterek Do?u Cephesine veriyorum diyerek sevindirmi? ve sevk i?lemini yapm??t?r.
Bu ?ekilde Do?u Cephesindeki greve haz?rl?k yapmak zere orlu civar?nda bulunan birli?ine kat?lm??t?r (Olgun, 1963: 8).
Mart 1916da birli?i ile Gneydo?u cephesine intikal haz?rl??? yaparken te?menli?e terfi eder. Erbile vard?ktan k?sa bir sre sonra Revanduz istikametinde Ruslarla yap?lan muharebelere i?tirak eder ve birli?i ?ran ilerinde Lahican Ovas? blgesine kadar ilerler. Bu blgede yap?lan muharebeler sonunda Ruslara esir d?er. ?ki y?l kadar esarette kald?ktan sonra yurda dn?nde Batum Mstahkem Mevki Komutanl???nca Adli M?avirli?e tayin edilir. Batumun tahliyesi zerine Karargh ile birlikte Trabzona intikal etmi?, 1919 y?l? Temmuz ay?nda Trabzondayken terhis edilmi?tir (.Olgun, 1963: 9-11).
O dnemde Trabzonda bulunan Azerbaycan Hkmet temsilcisinin davetini kabul ederek Bakye gitmi?, Azerbaycan Adliye Nezaretinde Hukuk M?aviri olarak grev yapm??t?r. Azerbaycan?n Ruslar taraf?ndan i?galinden sonra esaret alt?nda grev yapamayaca?? d?ncesiyle Erzuruma dnm?, 1920 y?l?nda Avukatl??a ba?lam??t?r. 1921 y?l?nda yeniden silahalt?na al?narak Bat? cephesine sevk edilmi?, Sivasa kadar gittikten sonra gerek kalmad??? bildirilerek terhis edilmi?tir. Erzuruma dnerek yeniden Avukatl??a ba?layan stad?m?z 1925 y?l?nda Mceldili Faz?l beyin k?z? Mrvvet Han?m ile evlenmi?, Gkalp ve Turgut ad?nda iki o?lu olmu?tur (.Olgun, 1963: 12).
Erzurum Barosu ilk defa 1920 y?l?nda kurulmas?na ra?men daha sonra infisah olmu? (feshedilmi?) ve Avukat mer Faz?l Olgun, Avukat mer Ltfi Kibaro?lu, Avukat A. Mnir bey, Avukat Mustafa S?tk? bey, Avukat Ali Dursun bey, Avukat Memi? Etem Yaz?c? ve Avukat Halil Samih Kobal taraf?ndan 1 Eyll 1934 tarihinde yeniden kurulmu?tur. Erzurum barosunun ilk genel kurul toplant?s?n?n yap?ld??? 03 Eyll 1934 tarihinde ruhsatl? avukat say?s? sekiz idi. Kurulu?ta sadece Avukat Mesut bey kurucu aza olmam??, di?er tm avukatlar kurucu ye olmu?tu. Yap?lan ilk genel kurul toplant?s? sonucunda Baro Ba?kanl???na Ethem Memi? Yaz?c?, Ynetim Kurulu yeliklerinde de Halil Samih Kobal, mer Faz?l Olgun, Mustafa S?tk? bey seilmi?lerdir. Daha sonra Erzurum Barosuna Kars, Erzincan, A?r? ve Gm?hanede grev yapan avukatlar ye olmu?lard?r. Av. mer Faz?l Olgun 1937-1944 y?llar? aras?nda Erzurum Blge Baro Ba?kanl??? yapm??t?r.
Okuman?n, ara?t?rman?n avukat?n ba?ar?l? olmas? iin vazgeilmez bir meziyet oldu?una inanan stad?m?z genlerin bu al??kanl??? kazanmas?na ok nem verirdi. Avukatl?k staj?n? stad?m?z?n yan?nda yapan Orhan ?erifsoy (1963: 43) bu konuyu ?u ?ekilde anlatmaktad?r: Kendisinin ok iyi bildi?i ve bizlerin de bilmesini ?iddetle arzulad??? hususlar? gya kendisi bilmiyormu?as?na; filan hususta ?u kitab?n ?u bahsini okuyarak bana ltfen malumat veriniz diyerek bizi bilhassa okumaya, tetkik ve tahkike zorlad??? ve yine Orhan bey bu husustaki noktay? nazar?n?z? bana bildiriniz demekle bizlere daha ok mptedi oldu?umuz anlarda k?ymet verdi?i bir hakikattir. En haks?z talepler ve hatta tahrikler kar??s?nda dahi gen meslekta?lar?na sknet ve ll olmalar?n? tavsiye eden stad?m?z, bunun meslek ba?ar?n?n s?rr? oldu?unu vurgulard? (?erifsoy, 1963: 44).
Hukuk konularda okumay?, ara?t?rmay?, mevzuattaki de?i?imleri gncel olarak takip etmeyi hi ihmal etmeyen stad?m?z?n bir devlet memurundan daha titiz mesai saatlerine uydu?unu, her gn sabah erkenden ve ayn? saatte brosunda al??maya ba?lad???n?, ak?amlar? da brosunu en ge kapatan?n o oldu?unu byklerimizden ok dinlemi?imdir.
stad?m?z?n gen meslekta?lar?m taraf?ndan rnek al?nmas? gereken uygulamalar?ndan biri de ?u ?ekildeydi: Mvekkilinden ald??? paray? dosyas?na yazar, yap?lan harcamalar? da ayr?nt?s? ile not eder ve dava sonuland??? zaman mvekkilini a??r?p yap?lan harcamalar? kuru?u kuru?una izah ederek kalan tutar? son kuru?una kadar iade ederdi.
Avukatl?k staj?n? stad?m?z?n yan?nda yapan Prof. Dr. nal Narmanl?o?lu da a?a??daki anlat?m?yla makalemize katk?da bulundu:
Ben avukatl??a ba?lad???mda rahmetli 43 y?ll?k meslek hayat?n? geride b?rakm??t?. Yarg? camias?nda drstl? ve stn hukuk nosyonu ile temayz etmi?, Yarg?taya imzas? ile giden hukuk gr?leri istisnas?z teyid ve kabul grm?tr.
?ki y?l sreyle bir bankan?n avukatl???n? birlikte yrtm?tk. De?erli gr? ve tutumlar? bana rehber olmu?tur.
O y?llarda mahkeme dilekelerine 16 (onalt?) kuru?luk pul yap??t?rma zorunlulu?u vard?. Bir defas?nda bir mvekkilinin bir kuru?u arta kalm??, onu not edip kendisine iade etmi?ti. O s?rada yaz?hanede bulunan kendisi gibi meslek byklerimizden birisi bu kadar titiz olman?n gereksiz oldu?unu syleyince Ben oru tutmam, namaz k?lmam ama Allahtan korkar?m demi?ti. Nur iinde yats?n.
Adalet eski bakanlar?m?zdan Av. Seluk Erverdi (1963: 5) de Erzurum Blge Baro Ba?kan? oldu?u dnemde, tm zorluklar?na ra?men avukatl?k mesle?ini ok sevmesindeki mer Olgun faktrn ?u ?ekilde a?kl?yordu:
Mesle?e ba?lad???m?z?n daha ilk y?llar?nda tahmin ve tasavvurlar?m?z?n stnde gayret sarf?n? icap ettiren etin bir yola girmi? oldu?umuzu anlad?k. Geen seneler ise gittike ?evkimizin azalmas? ve ?ikyetlerimizin o?almas?n? mucip oldu. Bu ruh haleti iersinde meslek faaliyetimize bizzarur devam ederken, bir yandan da bu meslekte bir mr harcam?? insanlar?n hassaten stad?m?z Say?n mer Olgun'un sab?r ve tahammlne iten ie g?pta etti?imizi ne sakl?yal?m. Onun tahammln sa?layan faktrlerin ba?kas?na yard?m etmekten al?nan manevi zevk ve adaletin tecellisinde hissesi bulunman?n verdi?i kuvvet oldu?unu onu tan?d?ka anlad?m. Bu hasletlerinden dolay? stad?m?z? ve bu imknlar?ndan dolay? mesle?imizi daha ok sever oldum.
Uzun askerlik dneminde kat?ld??? sava?lar?n ve esarette ya?ad??? zorluklar?n etkisiyle de olacak vatan?n?n ve cumhuriyetin k?ymetini bilen, Cumhuriyete ve Atatrk Devrimlerine yrekten ba?l?, mesle?ini vatan hizmeti gibi grp titizlikle yapan bir by?mzd.
Mesle?imizde her ynyle rnek bir by?mz olmas?n?n yan? s?ra vatan?m?z?n ve milletimizin ba??ms?zl??? iin can?n? feda edecek ?ekilde birok cephede, farkl? d?manlara kar?? sava?lara kat?lm??, kan? ile vatan topraklar?n? sulayarak Gazilik nvan?n? alm?? stad?m?za Allahtan rahmet diliyorum, nurlar iinde uyusun.
KAYNAKLAR
Erzurum Barosu Baro Levhas? kay?tlar?.
Erverdi, S. (1963); mer Olgun ?in, mer Olguna, Erzurum Blge Barosu yay?n?, s.s: 5, Erzurum.
Dursuno?lu, C. (1963); mer Olgun ?in, mer Olguna, Erzurum Blge Barosu yay?n?, s.s: 21-22, Erzurum.
Olgun, . (1963); Tercme-i Halim, mer Olguna, Erzurum Blge Barosu yay?n?, s.s: 7-12, Erzurum.
Olgun, R. (1963); A?abeyim: Olgun, mer Olguna, Erzurum Blge Barosu yay?n?, s.s: 13-15, Erzurum.
?erifsoy, O. (1963); Avukat Orhan ?erifsoy, mer Olguna, Erzurum Blge Barosu yay?n?, s.s: 43-45, Erzurum.